Bir görüşmeye ekran üzerinden katılmayı düşündüğünüzde aklınıza bazı sorular gelebilir: “Kendimi yüz yüze olduğu kadar rahat anlatabilir miyim?”, “Aramızda bir ekran varken anlaşılmış hisseder miyim?”, “Aynı odada bulunmadan da verimli bir süreç yürütülebilir mi?”
Bu sorular, online görüşmeye başlamadan önce konuşulabilecek önemli konulardır. Görüşmenin nasıl yürütüldüğü, mahremiyetin nasıl korunduğu ve bu yöntemin kişinin ihtiyaçlarına uygunluğu, yalnızca teknik ayrıntılardan ibaret değildir.
Araştırmalar ne söylüyor?
Bilimsel çalışmalar, online yürütülen psikolojik müdahalelerin belirli koşullarda yüz yüze görüşmelere benzer sonuçlar sağlayabildiğini gösteriyor. Örneğin, 2024 yılında yayımlanan bir sistematik derleme ve meta-analizde, yetişkinlerde uzman eşliğinde uzaktan yürütülen bilişsel davranışçı müdahaleler ile yüz yüze uygulamalar karşılaştırılmıştır. Araştırmacılar, etkililik açısından aralarında çok az fark olduğu veya fark olmadığı yönünde orta kesinlikte kanıt bildirmiştir. Ancak bu araştırmanın uzaktan görüşme kapsamına video yanında telefon gibi farklı iletişim biçimlerini de aldığını belirtmek gerekir. (PubMed)
Doğrudan canlı video görüşmelerini inceleyen, 2021 tarihli başka bir meta-analiz de görüntülü psikoterapinin incelenen çalışmalar genelinde yüz yüze uygulamalara benzer etkililik gösterebildğini bildirmiştir. Bu sonuçlar, ekran üzerinden görüşmenin başlı başına etkisiz bir yöntem olduğu düşüncesini desteklememektedir. (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
Bununla birlikte, bu bulgular “Her online görüşme herkes için aynı derecede uygundur” anlamına gelmez. Araştırmaların sonuçlarını bütün yaş gruplarına, bütün sorunlara ve bütün çalışma yöntemlerine aynı biçimde genellemek doğru olmaz.
Ekran üzerinden kendinizi anlatmak nasıl bir deneyim olabilir?
Bazı kişiler tanıdıkları bir ortamdan katıldıklarında konuşmaya daha rahat başlayabilir. Bazıları ise evde duyulma ihtimalinden kaygılanabilir veya yüz yüze iletişimi tercih edebilir. Kamerada kendini görmek, bağlantıdaki kısa gecikmeler ya da sessizliklerin ekran üzerinden yaşanması da ilk görüşmelerde alışılmadık gelebilir.
Bu deneyimleri görüşme sırasında dile getirebilirsiniz. “Kamerada kendimi görünce dikkatim dağılıyor” ya da “Evde rahat konuşamıyorum” demek, sürecin koşullarını birlikte değerlendirmek için önemli bilgi sağlar. Online görüşmeye alışmak, yaşadığınız güçlükleri görmezden gelmeniz gerektiği anlamına gelmez.
Görüşmeye katıldığınız ortam neden önemli?
Evde bulunmak, her zaman özel bir alanda olmak anlamına gelmeyebilir. Yan odada birinin olması veya görüşme sırasında içeri girilmesi ihtimali, konuşmak istediğiniz konuları sınırlayabilir.
Mümkünse konuşmalarınızın duyulmadığı, bölünmeden kalabildiğiniz bir alan seçmeniz önemlidir. Kulaklık kullanmak karşı tarafın sesinin dışarıya verilmesini azaltır; ancak sizin söylediklerinizin başkaları tarafından duyulmasını engellemez.
Cihazınızı sabit bir yere yerleştirmek, bildirimleri kapatmak ve bağlantınızı önceden kontrol etmek de dikkatinizi görüşmeye vermenizi kolaylaştırabilir. Görüşmenin hemen öncesine ve sonrasına kısa bir boşluk bırakmak, günlük işlerinizle bu zaman arasında geçiş yapmanıza alan sağlayabilir.
Online görüşme herkes için uygun mu?
Uygunluk; kişinin ihtiyaçlarına, yaşına, yaşadığı güçlüğün niteliğine, güvenlik koşullarına ve kullanılacak yönteme göre değerlendirilmelidir. Mahrem bir alanın bulunmaması, iletişimi sürekli kesintiye uğratan teknik sorunlar veya acil müdahale gerektiren durumlar, farklı bir düzenleme gerektirebilir.
Özellikle yetişkinlerle yapılan araştırmaların sonuçlarından hareketle çocuklarla yürütülen çalışmaların veya çift görüşmelerinin aynı biçimde ilerleyeceği varsayılmamalıdır. Her çalışma alanının koşulları ayrıca ele alınmalıdır.
Online seansları değerlendirirken araştırmaların sunduğu bilgiyle birlikte kendi deneyiminize de bakabilirsiniz: Konuşmakta ne kadar özgür hissediyorsunuz? Görüşmenin amaçları sizin için açık mı? Süreçle ilgili sorularınızı ve zorlandığınız noktaları paylaşabiliyor musunuz? Bu sorular, görüşme biçiminin size uygunluğunu değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Kaynaklar
WhatsApp ile paylaş · E-postayla paylaş
İlgili yazılar
Yetişkinlikte yeni arkadaş edinmek neden zor gelebiliyor?
Freud’un Gözünden Michelangelo’nun Musa’sı: Öfkenin Durduğu An
Freud’un Evinden: Fark Etmek Neden Her Zaman Değiştirmeye Yetmez?